Juli 2019

Beurs- en economisch nieuws juli 2019

Koffieleuten wereldwijd. Maar hoe kijken beleggers er tegenaan?
We kennen het allemaal. Op maandagmorgen bij de koffieautomaat wordt de laatste uitslag van Ajax en de Graafschap besproken. Niks mis mee. Maar het is al net als met beleggen; vooraf is niet te voorspellen of de club of een index wint of verliest.

Maar nu gaan we verder hoe koffieleuten wereldwijd tegen de ruwe koffiebonen aan kijken. Allereerst gaan we kijken waar de grootste koffieplantages zich in de wereld bevinden. Grofweg kunnen we zeggen dat vrijwel alle koffieteelt plaatsvindt in tropische gebieden tussen de Kreeftskeerkring ten noorden (23,5o) en Steenbokskeerkring ten zuiden (23,5o) van de evenaar, de zogenaamde “koffiegordel”.
De oogsttijd van de koffieboon is afhankelijk van de klimatologische omstandigheden in een regio. Het moment van oogsten is gekoppeld aan het regenseizoen wanneer de bodem het meest vruchtbaar is voor de groei van de koffiebessen. De overgrote meerderheid van de producerende landen kunnen één keer per jaar oogsten. Sommige landen langs de evenaar kunnen twee keer per jaar oogsten. Tijdens het hoofdseizoen, in de grafiek hierna rood aangegeven, hebben de bonen de beste kwaliteit. De roze kleur in de grafiek geven de vroege en late oogsttijden aan. De kwaliteit is dan wat minder.


De pluk van koffiebessen
Koffie wordt gezaaid of als stekjes gepoot op koffieplantages. De zaadjes mogen natuurlijk niet gebrand zijn als ze worden gezaaid. De koffieplant groeit het beste in de tropische zones rond de evenaar. Nadat de plant gaat bloeien duurt het zo’n acht maanden voordat de bessen geplukt kunnen worden. Uiteraard spelen de weersomstandigheden een belangrijke rol tijdens het groeiproces op koffieplantages.

De pluk van de koffiebessen wordt veelal handmatig gedaan om de bessen niet teveel te beschadigen en de rijpe bessen reeds aan de struik te sorteren. Op sommige plaatsen wordt machinaal geoogst, maar dan krijgt men veel meer uitval.

Koffieplantenziekte
Koffieroest, een schimmel, is een bladziekte. Het heeft de koffie-industrie in Centraal-Amerika vanaf 2012 letterlijk verwoest. Koffiestruiken leken te zijn verschroeid. Binnen enkele jaren werd maar liefst 75% van de plantages verwoest. In Guatemala werd zelfs de noodtoestand afgekondigd. De Robusta koffieplant is minder vatbaar voor plantenzieken dan de Arabica. De Engelse theecultuur is overigens ontstaan door de verwoestende werking van de koffieroest.

De verwerkingsprocessen na de pluk
Er is het natte proces en het droge proces. Bij het natte proces worden de bessen in een bassin met water gedaan. De onrijpe bessen blijven drijven en de rijpe bessen zinken. De onrijpe bessen worden eruit geschept waarna bij de rijpe bessen het vruchtvlees wordt verwijderd. Dit vindt plaats door de bessen onder water door een rooster te persen. Het overige vruchtvlees laat men een tot twee dagen fermenteren. Hierna worden de pitten machinaal geborsteld tot ze schoon zijn van het vruchtvlees. Daarna volgt het droge proces. De nu schone koffiebonen worden gedroogd in de zon, op een vloer of tafel. De bonen moeten om de paar uur worden omgeroerd. Het droogproces moet goed in de gaten worden gehouden omdat de bonen ook niet te droog mogen worden. Soms worden de bonen in speciale ovens gedroogd. Als de bonen gedroogd zijn worden ze nogmaals geborsteld om de laatste ongewenste laagjes eraf te krijgen. Daarna worden ze gesorteerd op verschillende kwaliteiten en vervolgens “gemelangeerd” (gemengd). Door het mengen van verschillende selecties tracht men de smaak te verkrijgen welke door de jaren heen constant is voor een bepaalde aankoopprijs. Als de verschillende processen zijn doorlopen volgt het koffiebranden. De bonen worden met een beetje olie in een speciale oven geroosterd totdat ze de juiste geur krijgen. Een deel van de gebrande bonen wordt gemalen, vacuüm verpakt en geleverd aan winkels. Een ander deel wordt ongemalen verkocht.

Kopi Loewak of civetkoffie
Naast de Arabica en Robusta koffiebonen kennen we nog een duur soort boon. Hierna volgt de beschrijving van de civetkoffie. Civetkoffie is één van de duurste koffiesoorten ter wereld. De koffiebes wordt gegeten door de Loewak, een civetachtig beest. Het vruchtvlees wordt verteerd, maar de pit blijft intact en passeert het maag-darmkanaal. De pitten worden hierna teruggevonden in de ontlasting van de Loewak. Ze worden eerst gewassen en gedroogd en vervolgens van de schil ontdaan. Hierna worden ze licht geroosterd. De aminozuren die tijdens het fermentatieproces zijn vrijgekomen werken tijdens het roosteren in op de pitten en zorgen voor de bijzondere smaak. Kopi is overigens het Indonesische woord voor koffie. De prijs van deze koffie is zeer hoog. U moet niet schrikken van een prijs tussen $ 200 en $ 600 per kilo. Drink smakelijk!

Gaan we nu naar de wereldwijde markt van de koffiebonen
De prijs van de ongebrande koffiebonen worden op de wereldmarkt verhandeld. De notering vindt plaats in US cents/lb. Lb staat voor libra ofwel 0,45359237 kg.
Op de site van BZN staat elke maand de laatste prijs van de koffiebonen.

De prijsontwikkelingen van ongebrande koffiebonen zijn afhankelijk van:
— weersomstandigheden tijdens het seizoen
— plantenziekten
— de markt van vraag en aanbod
— gedrag van speculanten
— voorraden koffiebonen
— politieke stabiliteit van een land
— koers van de EUR/USD
Weersomstandigheden en plantenziekten zijn hiervoor reeds genoemd.

De markt van vraag en aanbod
Zoals bij alle producten geldt ook bij koffiebonen dat de prijs onder andere wordt bepaald door de fysieke vraag en aanbod. Veel vraag en een lager aanbod doet de prijs stijgen. Minder vraag en een hoger aanbod zal de prijs doen dalen. Ook beleggers kunnen speculeren op dalende en stijgende prijzen van koffiebonen.

Gedrag van speculanten
Als speculant kunt u terecht op de futures-markt. In het artikel praten we steeds over de Arabica en de Robusta koffie. De Robusta-futures staan genoteerd in Londen, de Arabica-futures in New-York. Ik geef hierna een voorbeeld van de Arabica-Future. De Robusta future-contracten zien er op dezelfde manier uit. Wanneer u niet in futures wilt handelen, dan zijn er ook afgeleide producten te koop. Ik noem hierna enkele mogelijkheden. Er zijn er overigens veel meer, maar dan moet u even Googelen.

De onderliggende waarden zijn vaak futures. Vandaar dat ik hierna een contractspecificatie van de CME Group geef.

Afgeleide producten Coffee
– ETFS Coffee : ISIN-code: GB00B15KXP72
– Turbo’s Long en short     : Commerzbank (o.a. via Binck)
– ETFS 3x Daily Short Coffee : ISIN-code: JE00BYQY3K46

Coffee Futures Contract-CME Group US


Politieke stabiliteit van een land
In de teeltlanden zoals hiervoor in een overzicht genoemd staan veel landen waar het politiek niet altijd even rustig is. Dat kan van grote invloed zijn op de teelt van koffiebonen. Denk daarbij aan oorlogen, opstanden en politieke invloed op de teelt op koffiebonen-plantages. Opstanden in Afrikaanse landen zijn aan de orde van de dag. Tekorten welke daardoor ontstaan kunnen (tijdelijk) invloed uitoefenen op de prijs op de wereldmarkt van koffiebonen.

Invloed van de EUR/USD-koers
Tot slot komen we als Europeanen terecht bij de koers van de EUR/USD. Immers de koffiebonen worden op de wereldmarkt steeds genoteerd in US-Dollars. Bij stijgende koers van de dollar zal dat in eerste instantie een dalende invloed op de koffieprijs uitoefenen en visa versa. Dat is echter niet altijd een gegeven. Bij een stijgende dollarkoers is het niet onmogelijk dat ook de koffiebonen in prijs stijgen.

Let bij het lezen vooral op de eenheden waarin prijzen, gewichten enz. worden uitgedrukt. Dat is niet altijd in US-Dollars, kilo’s of tonnen. Vandaar dat ik zo nu en dan een rekenvoorbeeld heb gegeven.

De ICO is gevestigd in Engeland
International Coffee Organization (ICO)
222 Gray’s Inn Road, London  WC1X 8HB 
Great Britain 

 o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o

Tot slot nog een korte beschouwing voor dividend beleggers
De dividendbeleggers onder u dienen er op te letten of de komende tijd de dividenden nog haalbaar zijn. Beurzen worden wat voorzichtiger. De payout-ratio kan zomaar lager worden. In het ergste geval kan een dividend worden overgeslagen. Maar alleen op de payout-ratio letten kan gevaarlijk zijn. Er is nog een andere manier om naar de haalbaarheid van het dividend te kijken. Dat doen we door de NETTOSCHULD van een onderneming te delen door de EBITDA. Ofwel de brutoschuld vermindert met cash gedeeld door de ebitda. De ebitda is de winst voor rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie immateriële activa. Deze ratio bedraagt volgens UBS gemiddeld 1,3. Een ratio lager dan 1,3 kan het dividend in gevaar brengen.

Om deze nieuwsbrief niet te lang te maken geef ik in het kort deze maand enkele tips om te kopen of verkopen.
De echte uitschieter is Nikkel. In een maand tijd is de prijs gestegen met 20%. Met turbo’s kunt u via Binck niet inspelen op de Nikkelmarkt. Met een ETF is dat mogelijk en wel via de Italiaanse beurs:
ETFS Nickel: Symbool IT390893, ISIN GB00B15KY211, Gruppo Borsa Italiana.

Verder gaan de aandelenbeurzen tot op heden verder omhoog. Beleggers verwachten deze week dat de FED in de US de rente met 0,25% zal verlagen. De Bitcoin is op dit moment in mineur. Sinds 22 juni heeft de cryptomunt 18% verloren. Zie verder de maandelijkse trends op onze site.

Theo Bussink
juli 2019